Strona główna / Literatura faktu, historia / Auschwitz. Naziści i "ostateczne rozwiązanie"

Aktualności

27.05.2021

Spotkanie online z Krzysztofem Mordyńskim

W czwartek 27 maja o godz. 20:00 zapraszamy na wirtualne spotkanie z Krzysztofem Mordyńskim, autorem książki "Sny o Warszawie. Wizje przebudowy miasta 1945-1952".

Wywiady

11.03.2021

Między losem a przeznaczeniem - wywiad z Jodi Picoult

Zapraszamy do przeczytania wyjątkowego wywiadu z Jodi Picoult. Z autorką "Księgi Dwóch Dróg" rozmawiała Ewa Cieślik z Lubimyczytac.pl.

Posłuchaj i zobacz

03.05.2021

Adrian Markowski gościem Pytania na śniadanie

Zapraszamy do wysłuchania wywiadu z Adrianem Markowskim, autorem książki "Bieszczady. Dla tych, którzy lubią chodzić własnymi drogami".

Bestsellery

TOP 20

  1. Maria Czubaszek. W coś trzeba nie wierzyć Violetta Ozminkowski
  2. Blef S.K. Barnett
  3. Chorzy ze stresu. Problemy psychosomatyczne Ewa Kempisty-Jeznach

Fotogaleria

więcej »

Auschwitz. Naziści i "ostateczne rozwiązanie"

Laurence Rees

Krzysztof Masłoń

Oświęcimskie fakty

W telewizyjnym serialu BBC "Auschwitz. Naziści i "ostateczne rozwiązanie"", nadawanym właśnie przez Telewizję Polską, tytuły poszczególnych odcinków pokrywają się z rozdziałami książki Laurence'a Reesa, w jednej osobie reżysera i autora pracy, która - jak twierdzi Władysław Bartoszewski - "wejdzie do kanonu podstawowych dzieł kształtujących wiedzę o faktach niedostatecznie znanych i trudnych dziś do zrozumienia dla wielu". - Sądzę też - dodaje Bartoszewski, więzień KZ Auschwitz nr 4427 - że polscy czytelnicy będą w stanie zrozumieć i przyjąć z niej szczególnie dużo.

Tak też, miejmy nadzieję, będzie. Książka jest bowiem nie tylko znakomicie udokumentowana, ale i skonstruowana zgodnie ze współczesnymi wymogami pisarstwa historycznego: zawiera świadectwa więźniów obozu w Oświęcimiu, ale i dopuszcza do głosu oprawców, prezentując ich "racje", przedstawia też powojenne losy tych, którym udało się przeżyć Auschwitz, a nierzadko w swojej ojczyźnie (dotyczy to więźniów sowieckich, ale nie wyłącznie ich) potraktowani zostali wrogo. Dla nich oświęcimska trauma przedłużyła się.

Rees usiłuje - na ile skutecznie, niech to ocenią czytelnicy - dociec prawdy o motywach, jakimi kierowali się wykonawcy obłędnych rasistowskich koncepcji Hitlera (autor nie ma wątpliwości, że to niemiecki Führer zadecydował o Holokauście). Angielskiego dziennikarza, obecnie dyrektora działu programów historycznych BBC Television, temat oświęcimski zainteresował po rozmowie z sekretarzem ministra propagandy hitlerowskich Niemiec Goebbelsa. Kiedy spytał go, jak najkrócej mógłby określić swoje osobiste doświadczenie III Rzeszy, ten odpowiedział: "To był raj".

No więc w centrum tego raju zamordowano - liczby podaję za Reesem - 1,1 mln ludzi, w tym 90 proc. Żydów. W komorach gazowych zginęło 438 tys. Żydów węgierskich, 300 tys. Żydów polskich, prawie 70 tys. Żydów z Francji, 60 tys. z Holandii, 55 tys. z Grecji. Spośród nie-Żydów śmierć poniosło w Oświęcimiu 70 tys. Polaków (autor nazywa ich, co budzi zastrzeżenie, "polskimi więźniami politycznymi"), 10 tys. sowieckich jeńców wojennych, setki świadków Jehowy, kilkudziesięciu homoseksualistów oraz "osoby wysłane do obozu z niezliczonych innych powodów (a czasem bez żadnego powodu)". Wśród polskich ofiar Oświęcimia przeważali właśnie tacy, którzy do obozu trafili przez przypadek, z ulicznej łapanki czy z transportu po powstaniu warszawskim. Zresztą, o jakich p o w o d a c h można mówić w odniesieniu do strąconych na dno piekła?

I jeszcze jedna statystyka. Z 6500 esesmanów, którzy stanowili załogę lagru Auschwitz, w jakikolwiek sposób pociągnięto do odpowiedzialności 750. "Nie tylko w Niemczech - pisze Laurence Rees - nie postawiono przed sądem wielu esesmanów z załogi obozu. Zaniechania tego dopuściła się cała wspólnota międzynarodowa (być może z wyjątkiem Polski, gdzie odbyły się procesy 673 spośród 789 sądzonych esesmanów)".

Rzeczpospolita, Rzecz o książkach, 5-6 lutego 2005