Strona główna / Literatura polska / Lenora

Aktualności

12.05.2022

Spotkanie z Katarzyną Puzyńską w Toruniu

W czwartek 26 maja o godz. 18:00 zapraszamy do  Książnicy Kopernikańskiej (ul. Słowackiego 8, Toruń) na spotkanie z Katarzyną Puzyńską, autorką książki "Żadanica".

Wywiady

25.08.2021

"Tajemnica Wzgórza Trzech Dębów". Wywiad z Piotrem Borlikiem

Zapraszamy do przeczytania wyjątkowego wywiadu z Piotrem Borlikiem. Z autorem książki "Tajemnica Wzgórza Trzech Dębów" rozmawiał Marcin Waincetel z Lubimyczytac.pl.

Posłuchaj i zobacz

16.05.2022

Rozmowa z Moniką Białkowską

Nowy odcinek naszego podcastu to rozmowa Justyny Dżbik-Kluge z Moniką Białkowską, autorką książki "Nawet jeśli umrę w drodze".

Bestsellery

TOP 20

  1. A koń w galopie nie śpiewa Artur Andrus, Wojciech Zimiński
  2. Zgiń, przepadnij Olga Rudnicka
  3. Viktoria. Miłość zza żelaznej kurtyny Wioletta Sawicka

Lenora

Jerzy Łukosz

Cezary Polak

Śmieszno i straszno

Bohaterowie dwóch minipowieści składających się na najnowszą książkę Jerzego Łukosza to ludzie na wirażach życia. Od najważniejszych sakramentów i tajemnic są o krok, ale zanim go postawią, rzeczywistość pokaże im drugie dno

Dwudziestoparolatek w hrabalowskich z ducha "Przygotowaniach do ślubu" w wigilię ceremonii orientuje się, że nie ma w czym stanąć przed ołtarzem, i w ekspresowym tempie obstalowuje czarny garnitur. W drodze do krawca najedzie na niego chłopiec na rowerku. Błaha z pozoru rana stanie się dla niedoszłego nowożeńca początkiem wydarzeń, które wytrącą go z równowagi.

Dylematy nad kieliszkiem

Podczas niemiłosiernie długo celebrowanych przymiarek i wykrojów u krawca spotka swoją dawną miłość. Skłoni go to do wyczerpującej podróży w głąb siebie. Mężczyzna z całą jaskrawością przekona się o względności świata. "A co Ty myślisz! - medytuje w knajpie nad kieliszkiem - Że wszystko jest tak, jak Ty widzisz i słyszysz? Ty widzisz tylko swoje widzenie i słyszysz swoje słyszenie. A wszystko jest inaczej. Lepiej gorzej - inaczej! Dzisiaj, teraz, ktoś płacze z Twojego powodu. W innym miejscu, wczoraj, ktoś się z Ciebie śmiał. Ktoś, kogo nie pamiętasz, kocha Cię, teraz, kiedy pochłaniają Cię zupełnie inne sprawy. Lub nienawidzi".

Świat bohaterów "Przygotowań do ślubu" jest niezwykły tak, jak skomplikowana i nieprzewidywalna może być rzeczywistość, gdzie ulotny zapach papierosowego dymu, refleks na szkle, cień na drodze albo czyjś dotyk mogą być początkiem albo końcem czegoś ważnego.

"Przygotowania do ślubu" to opowieść o dojrzewaniu i rozpoznawaniu siebie, które u Łukosza jest rozpoznawaniem i dojrzewaniem do uczucia. Do miłości - jak każda trudnej. To także reinterpretacja chętnie wykorzystywanej przez romantyków opowieści o mitycznej Lenorze wywołanej przez oblubieńca na ślubny kobierzec w zaświaty.

Kryminał bez mordercy

"Powrót Telemacha" to przewrotna, podszyta wątkiem kryminalnym opowieść o synu Odyseusza i Penelopy. Mitologiczny wychowanek Mentora w ujęciu Łukosza ma na karku pięć krzyżyków. Po 20 latach wraca do rodzinnego domu na pogrzeb wujka, drugiego mężczyzny matki. Jego śmierć dziwnie zbiegła się z powrotem w domowe pielesze starego ojca, który z kolei zapodział się gdzieś na świecie przez ostatnie pół wieku. Nic tu nie jest dopowiedziane do końca. Kwestia, czy wujek zmarł, czy ktoś mu pomógł w wyprawie na tamten świat, pozostaje nierozstrzygnięta. Bardziej istotny okazuje się problem winy i kary. Czy aby wuj podrywacz przyprawiający rogi sporej liczbie okolicznych mężów i ojców nie zasłużył na swój los?

Bohater "Powrotu Telemacha" tak jak jego mitologiczny pierwowzór mierzy się z ojcem. Szuka w ojcu swojego obrazu i zastanawia się, czy on sam będzie taki za 20-30 lat. Konfrontuje wspomnienia z młodości i domu dzieciństwa z zastanym status quo. Wychodzi z tego wewnętrznie rozbity. Jedynym medium zdolnym scalić pokawałkowany świat jest pamięć. "Słuchajmy tylko tykania zegara, patrzmy na wahadło, którym poruszany jest czas, który miarowo roztrąca sekundy, godziny, dni, lata; rozdziela ludzi, żeby po latach do siebie wrócili. Płyńmy razem z tym wahadłem to w jedną, to w drugą stronę, od wspomnienia ku życiu, od dzieciństwa do starości, ze snu w jawę. Może nam to wahadło coś ważnego powie: jak uciekać, żeby wrócić, jak wrócić, żeby znów móc uciec".

Język tej prozy jest gęsty i pełen paradoksów, Łukosz pokazuje, jak przewrotną i wymagająca sztuką jest ludzka egzystencja. Śmieszną i równocześnie straszną. "Powrót Telemacha" to jedna z najlepszych książek wrocławskiego pisarza, dramaturga i germanisty.

Gazeta Wyborcza, 2004-04-19